به گزارش ستاد خبری کمیته فرهنگی اربعین، مؤسس مؤسسه یاوران سلامت روان با تأکید بر ظرفیتهای روانشناختی پیادهروی اربعین، گفت: این اجتماع عظیم میتواند زمینهساز پژوهشهای گسترده در حوزه امید، تابآوری، اختلالات روانی، سبک زندگی و تحکیم خانواده باشد.
حجتالاسلام رضا مهکام، مؤسس مؤسسه یاوران سلامت روان، در نشست «اربعین، خانواده و سلامت روان» که به همت کمیته فرهنگی آموزشی ستاد اربعین در کربلای معلی برگزار شد با اشاره به آثار روانشناختی زیارت اربعین اظهار کرد: از لحظهای که فرد تصمیم میگیرد راهی این سفر شود، فرآیند امید در او شکل میگیرد؛ از آماده کردن گذرنامه و برنامهریزی سفر گرفته تا حرکت به سمت کربلا، همه این مراحل با افزایش امید همراه است.
وی با اشاره به تجربه اعضای گروه «یاوران سلامت روان» در سالهای گذشته افزود: هر سال افرادی که امکان حضور در اربعین را ندارند، با انتشار اخبار اعزام زائران، حسرت، آرزو و دعا برای توفیق زیارت را ابراز میکنند که این موضوع نشاندهنده نقش امید در این سفر معنوی است.
مهکام ادامه داد: شب گذشته هنگامی که همراه جمعی از همکاران، گنبد و گلدستههای حرم امام حسین (ع) را مشاهده کردیم، احساس ویژهای به ما دست داد؛ احساسی که بیانگر تحقق امید و رسیدن به مقصدی معنوی بود.
وی با بیان اینکه اربعین میتواند موضوع پژوهشهای متعدد روانشناختی باشد، گفت: در حوزه امید میتوان مقالات مفصلی تدوین کرد و حتی از «سبک زندگی امیدوارانه» سخن گفت. همچنین اربعین ظرفیت بالایی برای مطالعه تابآوری انسان در شرایط مختلف دارد.
این روانشناس با اشاره به برخی تجربههای زائران اظهار کرد: بسیاری از افراد در این سفر با وجود شرایط سخت، آرامش عمیقی را تجربه میکنند؛ بهگونهای که فردی که در خانه با بیخوابی دستوپنجه نرم میکند، در فضای اربعین خواب آرامی را تجربه میکند. این مسئله تنها ناشی از خستگی نیست، بلکه نشان میدهد انسان بهتدریج تابآوری بیشتری در برابر شرایط مختلف پیدا میکند.
وی افزود: علاوه بر این، میتوان درباره ویژگیهای شخصیتی افرادی که تابآوری بیشتری در این سفر دارند نیز پژوهش کرد و بررسی کرد که چرا برخی افراد در شرایط مشابه دچار تعارض میشوند و برخی دیگر با آرامش بیشتری با مشکلات کنار میآیند.
مهکام با اشاره به ظرفیتهای درمانی محیط اربعین گفت: افرادی که دچار وسواس هستند، گاهی بدون اجرای مستقیم تکنیکهای درمانی، در فضای این سفر با نوعی مواجهه طبیعی روبهرو میشوند و بهتدریج میآموزند بدون برخی رفتارهای وسواسگونه نیز زندگی کنند.
وی از مواجهه مشاوران با بحرانهای روانی زائران خبر داد و افزود: روز گذشته در یکی از موکبها فردی با افکار خودکشی و سابقه اقدام به خودکشی شناسایی شد که نیازمند مداخله فوری بود.
مؤسس مؤسسه یاوران سلامت روان ادامه داد: در سالهای گذشته نیز افرادی با هدف پایان دادن به زندگی خود به کربلا آمده بودند، اما با مداخله مشاوران مستقر در موکب حضرت فاطمه زهرا (س)، از بحران خارج شدند و پس از بازگشت به ایران روند درمان آنان ادامه یافت.
وی با اشاره به تجربه استقرار روانشناسان در کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در کربلا گفت: طی چهار سال متوالی، روانشناسان مستقر در این مرکز به زائرانی که دچار بحرانهایی مانند گم شدن، سرقت مدارک و پول، حملات روانی یا اختلالات حاد شده بودند، خدمات تخصصی ارائه کردند.
مهکام خانواده را یکی از محورهای مهم مطالعات اربعین دانست و گفت: لازم است بررسی شود چرا برخی خانوادهها بهصورت جمعی در این سفر حضور پیدا میکنند، اما در برخی موارد، اعضای خانواده هر کدام بهتنهایی راهی اربعین میشوند.
وی تأکید کرد: اگرچه در برخی موارد شرایط شغلی یا مأموریتهای کاری دلیل این موضوع است اما در بسیاری از موارد این مسئله میتواند بازتابی از سبک زندگی خانواده باشد و نیازمند مطالعه و تحلیل علمی است تا راهکارهایی برای تقویت حضور خانوادگی در این سفر معنوی ارائه شود.
