به گزارش ستاد خبری کمیته فرهنگی اربعین ، روحالله حریزاوی، قائم مقام سازمان تبلیغات اسلامی در پیش همایش اربعین و رسالت نبوی که به همت کمیته فرهنگی آموزشی ستاد اربعین در کربلای معلی برگزار شد، در سخنرانی خود که با عنوان « اربعین، نقش حضرت زینب (س) و انتقام» که به زبان عربی ایراد شد گفت: مهمترین رسالت اربعینی ما این است که باید رویکرد احساسی را به رویکرد استراتژیکی، تمدنی و تاریخساز تبدیل کنیم.
اربعین، نقشه راه احیای ملت
معاون آموزش و تعالی سازمان تبلیغات اسلامی با تاکید بر نگاهی فراتر از روایت یک ظلم تاریخی و نقشه راه بودن عاشورا برای احیای ملت گفت: «رویدادهای بزرگ کم نیستند، اما همه رویدادهای بزرگ جاودانه نیستند. بسیاری از رویدادها در زمان خود میدرخشند و سپس در غبار فراموشی گم میشوند. اما گاهی یک رویداد از محدوده زمان و مکان فراتر میرود و به یک واقعیت زنده تبدیل میشود که بر مسیر تاریخ تأثیر میگذارد. این صرفاً عظمت خود رویداد نیست، بلکه وجود عناصری است که آن را حفظ، روشن و در آگاهی نسلها بازتولید میکند و عاشورا از این نوع است.
وی افزود: اگرچه حادثه کربلا در یک روز رخ داد، اما واقعیت آن در آن روز متوقف نشد. عاشورا ماند چون زینب (س) حضور داشت و عاشورا ماند چون اربعین برگزار شد.
حضرت زینب(س)، شخصیتی احساسی یا شخصیت تمدنی و تاریخساز
حجتالاسلام روحاله حریزاوی در بخش تبیین شخصیت حضرت زینب (س) در اربعین افزود: «بدن امام حسین (ع) هدف اصلی دشمن نبود؛ بلکه هدف اساسی آنها دفن پیام حسین (ع) بود. آنها درصدد خاموش کردن نام حسین (ع)، تحریف فلسفه قیام او و به فراموشی سپردن خونش در میان غوغای قدرت، بودند. اما از اینجا نقش حضرت زینب (س) آغاز شد. حضرت زینب (س) را نباید صرفاً از دریچه صبر و رنج نگریست، هرچند صبر او اوج بینظیری بود. زینب کبری (س) پس از عاشورا، استراتژیست بزرگ صحنه پس از شهادت بود، زنی که اجازه نداد کربلا به عرصه عمومی محدود شود. او روایت آزادی را از دل اسارت بیرون کشید، از دل تراژدی، پیامی ساخت و از اعماق غم، آگاهی آفرید.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به استراتژیک بودن شخصیت حضرت زینب(ع) ادامه داد: اگر زینب (س) نبود و اگر خطبههای شریفش در کوفه و شام نبود و اگر آن پایداری شگفتانگیز در رویارویی با دستگاه تبلیغاتی اموی نبود، شاید عاشورا در تاریخ به عنوان یک قیام سرکوبشده معرفی میشد، نه به عنوان احیای دین و کرامت انسانی. در واقع، زینب (س) اولین کسی بود که پرچم ارزیابی انتقادی را در تاریخ عاشورا به دوش کشید. او دریافت که میدان نبرد پس از شهادت تغییر کرده است؛ مبارزه دیگر نبرد شمشیرها نیست، بلکه نبرد روایتهاست. حقیقت باید گفته میشد. این نقطهای است که زینب (س) از یک شخصیت احساسی به یک شخصیت تمدنی و تاریخساز تبدیل شد.
انتقام صرفاً به معنای تلافی یا قصاص نیست
حجتالاسلام روحالله حریزاوی با تبیین معنای انتقام و پیوند آن با اربعین گفت: «در فرهنگ حسینی، انتقام (ثار) صرفاً به معنای تلافی یا قصاص نیست. اگرچه مجازات قاتل و جلوگیری از تکرار جنایت لازم و بهجاست، اما وسیعتر از آن است. به معنای جلوگیری از هدر رفتن خون شهید است.
وی افزود: مفهوم انتقام در فرهنگ حسینی نباید به طور تقلیلگرایانه صرفاً به عنوان انتقام یا قصاص یا چیزی مشابه درک شود. علیرغم اینکه برخی از کسانی که در جنایت تاریخی کربلا دست داشتند، در طول تاریخ به سزای اعمالشان رسیدند. لذا پرچم انتقام حسین بن علی (ع) در طول اعصار برافراشته میماند. در این زمینه، مفهوم انتقام اهمیت نظری و عملی عمیقی پیدا میکند. در حالی که پاسخگو کردن عاملان و جلوگیری از تکرار جنایت در حوزه عدالت ضروری است، انتقام در عمیقترین سطح خود، به معنای حفظ خون شهید از هدر رفتن اخلاقی و تاریخی، تضمین تداوم پیام و جهاد تبیین و مقابله با تحریفی است که میخواهد فداکاری او را تضعیف کند. به این معنا، انتقام به مفهومی از عدالت، تمدن و هویت تبدیل میشود که با بقای پیام مرتبط است.
انتقام، گستردهتر از صلاحیت قضایی یا اقدام نظامی
معاون آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی با تاکید بر جهاد تبیین در پیام اربعین گفت: واقعیت اربعین و انتقام، صرفاً یک واکنش احساسی به یک رویداد نیست. مفهوم انتقام امام حسین (ع) در طول تاریخ، علیرغم مجازات برخی از کسانی که مستقیماً در قتل عام کربلا دست داشتند، همچنان پابرجا مانده است. این نشان میدهد که مفهوم انتقام، گستردهتر از صلاحیت قضایی یا نظامی است. این مفهوم با تداوم معیار حسینی در ارزیابی واقعیت، با موضع اصولی و نه اقتضایی در برابر بیعدالتی و با مبارزه مداوم بین منطق حق و منطق انحراف مرتبط است.