به گزارش ستاد خبری کمیته فرهنگی اربعین، پژوهشگر و محقق علوم اسلامی نهجالبلاغه گفت: نهج البلاغه این اثر ارزشمند آنگونه که شایسته است مورد توجه قرار نگرفته است.
سیدفاضل الجابری در همایش ظرفیتهای اربعین و ترویج نهجالبلاغه که در نجف برگزار شد، با تأکید بر ضرورت بازخوانی عمیق این اثر علوی گفت که نهجالبلاغه با وجود برخورداری از منظومهای علمی، معرفتی و تمدنساز، هنوز آنگونه که شایسته است در جوامع اسلامی مورد توجه و تدبر قرار نگرفته است.
وی با بیان اینکه نهجالبلاغه را نمیتوان کتابی دانست که صرفاً برای مطالعهای گذرا یا قرار گرفتن در قفسه کتابخانهها باشد، اظهار کرد: این اثر، عصاره معارف قرآن کریم و خلاصه سنت نبوی است که در کنار تجربه تاریخی، عقلانیت و شناخت واقعیتهای اجتماعی، منظومهای متکامل برای هدایت انسان و حرکت او به سوی کمال ارائه میدهد.
این پژوهشگر علوم اسلامی افزود: نهجالبلاغه در ابعاد روحی، فکری، اجتماعی، اخلاقی و تربیتی، نقشه راهی برای انسان ترسیم میکند و باید از آن بهعنوان سرچشمه الهام و معرفت بهره گرفت، نه اینکه صرفاً کتابی تشریفاتی برای طاقچهها باشد.
الجابری با تأکید بر اینکه خطبهها، نامهها و حکمتهای امیرالمؤمنین(ع) اجزایی پراکنده و بیارتباط با یکدیگر نیستند، گفت: در نهجالبلاغه با یک وحدت هدفی روبهرو هستیم و همه این سخنان، با وجود تفاوت موضوع و شرایط بیان، در مسیر هدایت انسان و رساندن او به غایت آفرینش قرار دارند.
وی ادامه داد: همانگونه که قرآن کریم دارای هدفی واحد یعنی هدایت انسان است، کلمات علوی نیز در یک مسیر کلی قرار میگیرند و رابطهای بنیادی میان خطبهها، نامهها، حکمتها و فرمانهای امیرالمؤمنین(ع) وجود دارد.
این محقق علوم اسلامی، علم و عقل را دو رکن اساسی در منظومه معرفتی نهجالبلاغه دانست و اظهار داشت: علم تنها برای دانشپژوهان دینی نیست و هر انسانی باید از دانش و معرفتی برخوردار باشد که به او کمک کند پروردگارش را بشناسد، مسیر زندگی و تکالیف خود را درک کند و بداند از کجا آمده و به کجا میرود.
الجابری با اشاره به تأکید امیرالمؤمنین(ع) بر برتری علم نسبت به مال و دارایی گفت: ثروت نیازمند نگهبانی انسان است، اما علم از انسان نگهبانی میکند و هرچه از آن بهره بیشتری برده شود، بر ارزش و گستره آن افزوده میشود.
وی همچنین عقل را پایه فهم وحی و یکی از مهمترین عوامل رشد و کمال انسان دانست و افزود: انسان بهوسیله عقل میتواند معرفت پیدا کند و قرآن و سنت را بفهمد. از همین رو، امیرالمؤمنین(ع) در خطبه نخست نهجالبلاغه، یکی از رسالتهای پیامبران را برانگیختن گنجینههای پنهان عقول بشر معرفی میکند.
پژوهشگر علوم اسلامی با تأکید بر هماهنگی میان عقل سلیم و وحی الهی گفت: وحی، قلمروهایی را برای انسان روشن میکند که عقل بهتنهایی توان دسترسی به آنها را ندارد، اما میان عقل و وحی تعارضی وجود ندارد و این دو در مسیر هدایت و رشد انسان، یکدیگر را تکمیل میکنند.
الجابری در پایان تصریح کرد: بازخوانی نهجالبلاغه باید از سطح مطالعهای تشریفاتی فراتر رود و این اثر در متن زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان قرار گیرد تا ظرفیتهای معرفتی، انسانساز و تمدنساز آن برای جامعه امروز آشکار شود.