سه شنبه 6 مرداد 1405

نهج‌البلاغه منبعی برای بازخوانی الگوی انسجام اجتماعی

یک استاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاه از نهج‌البلاغه به عنوان منشور حکمرانی یاد کرد و آن را منبعی برای بازخوانی الگوی انسجام اجتماعی دانست.


به گزارش ستاد خبری کمیته فرهنگی اربعین، مجید کافی در نشست ظرفیت های اربعین و ترویج نهج البلاغه در نجف اشرف  گفت: انسجام اجتماعی یک سرمایه اجتماعی است و همه حاکمان به این موضوع توجه دارند. 

وی به موضوع انسجام اجتماعی از منظر امیر مومنان پرداخت و گفت: در نامه حضرت به مالک اشتر یک منشور حاکمیتی وجود دارد. چون فرمود مردم یا در دین مشترک هستند یا در خلق و فقط حاکم می تواند چنین جمله ای را بیان کند.

این پژوهشگر علوم اجتماعی از انسجام در نهج‌البلاغه به معنای هویت جمعی و تعلق مشترک یاد کرد و گفت: نهج‌البلاغه منبعی برای بازخوانی الگوی انسجام اجتماعی است و آن حضرت سه عامل مهم را برای انسجام اجتماعی بیان کردند که یکی از آن‌ها هنجارها و ارزش‌های مشترک است و پیامد آن انسجام اجتماعی است؛ مانند عدالت، خیرخواهی و مسئولیت پذیری.

وی افزود: بخشی از انسجام اجتماعی، انسجام ساختاری است. علاوه بر تقویت هنجارهای مشترک برای انسجام هنجارهای اجتماعی باید به مسأله حقوق مشترک میان حاکم و مردم توجه کرد و حضرت علی(ع) فرمود «من حقی بر گردن مردم دارم و مردم هم حقی بر گردن من دارند.»

لذا مشارکت مردم در انسجام ساختاری مهم است. 

کافی ادامه داد: وجود حاکم عاملی برای انسجام است. لذا به فرموده حضرت حتی اگر این حاکم یک فرد ستمگر باشد. چون در انسجام اجتماعی اختلافاتی وجود دارد و در اینجا موضوع مدیریت اختلافات مطرح می‌شود. لذا اختلافات نیز باید در راستای انسجام اجتماعی مدیریت شود. 

وی افزود: حضرت علی (ع) گاهی به آسیب های اجتماعی پرداخته و مردم را از تفرقه پرهیز می دهند. اگر اختلاف منجر به رفتار و کنش شود، بحث تفرقه و فتنه به عنوان یکی از آسیب های انسجام اجتماعی مطرح می‌شود.

این پژوهشگر علوم اجتماعی اضافه کرد: امیر مومنان فرمود دنیاگرایی مردم و حاکمان باعث از بین رفتن انسجام اجتماعی می‌شود. چون اجتماع بر پایه سود شکل می‌گیرد و چون هر کس به دنبال کسب سود است، این مسأله باعث اختلاف می‌شود. البته انحراف نخبگان و خواص نیز از عوامل مهم آسیب های انسجام اجتماعی است.

وی از کلیدواژه‌های جماعت و امت واحده برای انسجام اجتماعی یاد کرد و گفت: سه هویت انسجامی شامل هویت اعتقادی، اجتماعی و هویت انسانی است و ما موظفیم از این انسجام اجتماعی محافظت کنیم و کوچکترین حرفی که خدشه به این انسجام اجتماعی وارد کند، مسئول هستیم.