محمدهادی همایون استاد دانشگاه امام صادق(ع) در گفتوگو با ستاد خبری کمیته فرهنگی آموزشی ستاد مرکزی اربعین از نهج البلاغه به عنوان میثاق محور تمدنساز ایران و عراق یاد کرد و تشییع میلیونی امام شهید در کربلا و نجف را صحنهای از بعثت مشترک مردم ایران و عراق دانست.
موضوع پیوند ایران و عراق به ویژه در سطح مردمی، موضوع سیاسی صرف در زمان معاصر ما نیست. بلکه یک موضوع عمیق تمدنی است که بر محور وجود حضرت امیرالمومنین شکل میگیرد و نهج البلاغه میتواند میثاق این محور عمیق تمدنساز باشد.
از ابتدای خلقت توجه کنید ماجرای دستور سجده بر حضرت آدم در همین سرزمین کوفه اتفاق افتاد و حقیقت سجده نیز بر مقام ولایت بود که ابلیس بر جبین آدم دید و تکبر کرد. از اینجا سرنوشت انسانیت به وجود امیرالمومنین گره خورده است.
این سرزمینی که سجده در آن مورد امر واقع شده بود، سرزمینی مشترک بین عراق و ایران یعنی حدود ناحیه جنوبی تا حدودی شرقی عراق شامل بصره، کوفه و کربلا و همچنین ناحیه غربی و جنوب غربی ایران شامل خوزستان، ایلام و لرستان است.
این جریان نخستین پیوند بین ایران و عراق در تاریخ انبیا تا زمان حضور امیرالمومنین در عالم است که آن حضرت، حکومت خود را در همین منطقه کوفه برمیگرداند و عراقیها و ایرانیان پیرامون آن حضرت گرد هم میآیند.
در واقع سرزمین از آن عراقیها و همکاری و ورود از آن ایرانیها است و این جریان دوباره تمدنساز میشود تا به دوره آخرالزمان و بعد از انقلاب اسلامی برسیم.
با شروع انقلاب اسلامی، استکبار با یک جنگ هشت ساله، مردم ایران و عراق را با هم درگیر کرد ولی از دل همان جنگ، یک اتحاد بزرگ بین مردم ایران و عراق ایجاد شد و پدیده بزرگی در تاریخ به نام اربعین را شکل داد که میتوان آن را ادامه حرکت کاروان اسرای کربلا برای زنده نگه داشتن عاشورا دانست.
این ماجرا ادامه یافت تا اینکه با خون مشترک حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس، شهدای بزرگ این دو ملت شکل نمادین گرفت و ما امروز در جریان بعثت مردم به ویژه در تشییع میلیونی امام شهید در کربلا و نجف به اوج خود رسید و میتوان این صحنه را بعثت مشترک مردم ایران و عراق دانست.