logo logo
  • تاریخ انتشار:‌ 1397/07/04
  • بازدید:‌ 321
  • چاپ
ابعاد راهبردی اربعین زینب (ع)، اربعین، و رهبری زن مسلمان

ابعاد راهبردی اربعین زینب (ع)، اربعین، و رهبری زن مسلمان

ابعاد راهبردی اربعین زینب (ع)، اربعین، و رهبری زن مسلمان

ابعاد راهبردی اربعین زینب (ع)، اربعین، و رهبری زن مسلمان

معصومه احمدی

استادیار دانشگاه علامه طباطبائی تهران، ایران

 

چکیده

زینب، حسین دوم و عامل اصلی پیروزی خون بر شمشیر در کربلا است. درایت و هوشمندی علی وار زینب باعث می شود تا بهتر از بزرگان قوم عرب زمانه ی خود چگونه یاری کردن حسین را دریابد و رسالت پیامبر را حفظ نماید. او یک زن برگزیده است که در مأموریتی الهی با امام حسین، برای احیای فرهنگ اصیل نبوی همراه می شود، و در عصر عاشورا خود یکه تاز رهبری این حرکت و جلودار آن می گردد. زینب با دانشی لدنی ابعاد حادثه را در می یابد و بار سنگین حراست و مدیریت این حرکت به ظاهر شکست خورده را بعهده می گیرد و کاری می کند که دشمن به ظاهر پیروز، در مقر قدرت خود، تحقیر و ذلیل شود و پیروزیش رنگ شکست بخود بگیرد. زینب در این مقام، یک رهبر بزرگ است که حتی امام سجاد را اداره می کند. او چهره واقعی زن مسلمان را نشان میدهد که در حاشیه ی تاریخ و یا جنس دوم نیست بلکه اصل و ماده ی تاریخ و حتی منتقد آن است.

 بعبارتی، زینب انقلاب نبوی و علوی را آسیب شناسی و فتنه ها و فتنه گران را افشا می کند. او چشم انداز اجتماعی زمانه ی خود را در عباراتی وزین جاودانه کرده است: «یا أهل الكوفه، یا اهل الغدر و الختل» (ای خدعه گرها، ای کسانی که تظاهر کردید). تمام تلاش زینب این است تا «سلطه ی نیرنگ» را گوشزد جهانیان کند. وی بخوبی می داند پرسش اصلی آیندگان، چرا تنها ماندن حسین در ادامه ی رسالت پیامبر است. لذا این پاسخ را علم کرده که حسینیان تنهایند زیرا جهان در سلطه ی نیرنگ است.

او اعلام میدارد : «هل فیكم الا الصلف و العجب و الشنف و الكذب و ملق الاماء و غمز الاعداء» ( شما رفتارتان، زبانتان با دلتان یکسان نبود. به خودتان مغرور شدید، گمان بردید ایمان دارید، در حالی که چنین نبود. نتوانستید فتنه را دریابید و خود را نجات دهید). «مثلكم كمثل التی نقضت غزلها من بعد قوة انكاثا» (مثل آن کسی شدید که تمام پشم هایش را با بی بصیرتی پنبه و گذشته خود را باطل می کند).

هشدار سلطه ی نیرنگ و مرگ خوبان و گم شدن اصالت را امام حسین نیز در آخرین اشعاری که زمزمه کرده اند یادآور آیندگان شده اند: « یا دهر آف لک من خلیل کم لک بالاشراق و الأصیل» (ای روزگار اف بر تو باد؛ چه بسیار صبح و شام که صاحب و طالب حق را از دست داده ای). لیکن زینب و حسین، هر دو رهبرانی فیلسوف اند که در عالم، حتی در بحبوحه ی سختی و نبرد و مرگ عزیزان،جز زیبایی نمی بینند، زیرا اصولا چیزی جز خدا و امر او نمی بینند. زینب قربانی شدن در راه خدا را زیبا می بیند زیرا پیوستن به اصل زیبایی است. این بینش است که از زینب رهبری قدرتمند می سازد که نقطه بارز رهبریش نگاه زیبایی شناخت به حوادث، بخصوص حادثه ی کربلاست. این نگاه، ویژه ی یک رهبر زن و نشانگر منظری پایدار در تعادل با هویت و معناست که به وحدت کنشها رسیده است.

 این پژوهش به روش توصیفی به تحلیل و تفسیر شیوه ی رهبری و نگاه حضرت زینب در جریان عاشورا و اربعین پرداخته است.

 

کلید واژه ها: اربعین، رهبری، زینب ، نگاه زیبایی شناخت.