logo logo
  • تاریخ انتشار:‌ 1397/06/31
  • بازدید:‌ 832
  • چاپ
💢 قمه زنی، «انحراف و بدعت در مذهب»

💢 قمه زنی، «انحراف و بدعت در مذهب»

قمه زنی تا قبل از «صفویه» هیچگونه سابقه ای نداشته و حتی تردیدهای زیادی وجود دارد که آیا در زمان صفویه به وجود آمده یا در زمان قاجاریه؟

💢 قمه زنی، «انحراف و بدعت در مذهب»

قمه زنی تا قبل از «صفویه» هیچگونه سابقه ای نداشته و حتی تردیدهای زیادی وجود دارد که
🔸آیا در زمان صفویه به وجود آمده یا در زمان قاجاریه؟

«نصراله فلسفی» در کتاب «تاریخ شاه عباس کبیر»-که از دقیق ترین کتب تاریخی است-می نویسد:
"فدائیان قزلباش که همیشه سرشان به نشانه خدمت تراشیده بود، در روز عاشورا «شمشیر به دست» بیرون می آمدند
و تصورشان این بود که نوعی همدردی با اصحاب امام حسین داشته باشند. آنان می گفتند:
در چنین روزی که امام حسین و اصحابش تیر می خورند پس ما هم این حالت را برای خودمان ایجاد می کنیم،
یعنی نشان می دهیم که ما در راه امام حسین فدائی هستیم و حاضریم سرمان بریده شود...
🔸و این شروع قمه زنی شد."

«استاد یوسفی غروی» در کتاب «تاریخ نگاری عاشورا و تحریفات آن» چنین می نویسد:
"این احتمال نیز وجود دارد که نخست این عمل از سوی صوفیان و درویشان انجام می گرفته است.
چنانکه «پیترو دلاواله» یکی از سیاحان عصـــر شاه عباس اول صفوی می نویسد:
"بسیاری از دراویش، تمام بدن خود را در خمره هایی از گل پخته که در داخل زمین پنهان شده فرو می کنند...
به همراه این اشخاص عده ای برهنه راه می روند که تمام بدن خود را «به رنگ قرمز» در آورده اند
تا نشانی از خون هایی که به زمین ریخته و اعمال زشتی که آن روز نسبت به امام حسین انجام گرفته باشد.»

برخی از محققان و تاریخ نگاران نیز عقیده دارند قمه زنی مربوط به دورۀ قاجار است.
«استاد رسول جعفریان» در این باره می گوید:
"بخش هایی از صورت های عزاداری از هند آمده،
تشیّع در زمان صفوی به هند رفت و در برگشتش از بندر بوشهر و شیراز وارد ایران شد.
در مورد لبنان هم همینطور است. در نبطیّه یک عالم شیعه گفته یک عده ایرانی اینجا آمدند
🔸و رسم و رسوم خاصی در عزاداری دارند که «جلوی اینها باید گرفته شود»
این عبارت مال اواخر زمان قاجار است ...."

عزاداری برای امام حسین (ع) ریشه اش از خود ائمه است،
شکل عزاداری عرب ها به گونه ی دیگری است.
شکل عزاداری ایرانی ها بعدها به وجود آمد.

🔸راجع به سینه زنی و قمه زنی ، تاریخش به بیشتر از اواخر قاجاریه  نمی رسد...!
یکی از دلایل این است که فتاوای علماء [در مورد تحریم قمه زنی یا مجاز بودنش] همه برای اواخر قاجاریه است
و مطلقاً در استفتائات قدیمی تر، راجع به این «نص»ی نداریم
این سیستم سینه زنی یا زنجیر زنی یا قمه زنی مطلقاً در متون صفوی نیست.
عزاداری ها معمولاً در خانه ها بر پا می شد
به این صورت که «روضه الشهداء»(کتاب مرثیه) را روبروی خودشان می گذاشتند و از روی آن می خواندند."

با این حال در طول دوره صفویه و زندیه، عزاداری رسمی و سنتی شیعیان
همواره به صورت روضه خوانی و برگزاری تعزیه انجام می گرفته
و همین امر منجر گردیده تا سیّاحان خارجی عصر صفوی، حرفی از قمه زنی یا زنجیر زنی به میان نیاورده

اما این سبک عزاداری ها در دوره قاجاریه صورت منظمی به خود گرفت
و با نفوذ میان عوام، در مراسم رسمی ایرانیان رسوخ کرد.
«پیر لوتی» که در زمان مظفر الدین شاه به ایران سفر کرده در مورد قمه زنی می نویسد:
"مردان سر برهنه، در میان گیسوان خود شکاف خون آلودی ایجاد کرده اند (قمه زده اند)
و عرق و قطرات خون روی شانه هایشان جاری است."

(ایرانیان و عزاداری عاشورا ، اصغر فروغی ابری ، ص68)